ΕΚΘΕΜΑΤΑ ΜΑΪΟΥ

Σε αυτήν τη θέση της ιστοσελίδας μας παρουσιάζονται μέσα στο πρώτο πενθήμερο κάθε μήνα σε όλη τη διάρκεια του 2021 εκθέματα σχετικά με την Επανάσταση του 1821, τα οποία απόκεινται στην Ιακωβάτειο Βιβλιοθήκη.

ΚΑΤΗΧΗΣΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Το βιβλιαράκι αυτό (105 σελίδων) συνιστά φωτομηχανική ανατύπωση της έκδοσης του 1826 από την Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία Ελλάδος το 1972. Το οπισθόφυλλο κοσμεί φωτογραφία σφραγίδας «Ελευθερία Μαγνησίας 1821».

Ο πλήρης τίτλος είναι: Κατήχησις πολιτική εις χρήσιν των Ελλήνων, συνταχθείσα μεν ιταλιστί υπό του φιλέλληνος Κ[όμητος] Α[λερίνου] Π[άλμα], μεταφρασθείσα δε παρά Νικολάου Γ. Παγκαλάκη, Εκ της εν Ύδρα τυπογραφίας 1826.

Γράφτηκε στα ιταλικά από τον Ιταλό φιλέλληνα Αλερίνο Πάλμα, ο οποίος ικανοποιούσε έτσι παράκληση του συμπατριώτη του Ιωσήφ Κιάππε. Ο τελευταίος, που ήταν έποικος στην Ύδρα από το 1820 και  δάσκαλος ξένων γλωσσών, είχε αναλάβει σε συνεννόηση με τον Υδραίο μεγαλοκαραβοκύρη Γεώργιο Κουντουριώτη την έκδοση της εφημερίδας Ο Φίλος του Νόμου από το Μάρτιο του 1824 μέχρι το Μάιο του 1827. Να σημειωθεί ότι στην Ύδρα  λειτούργησε ένα από τα έξι τυπογραφεία της Επανάστασης στο διάστημα 1824-1827, σε πιεστήριο που είχε έρθει από το Λιβόρνο. Μέσα σ’ εκείνη την τριετία τυπώθηκε (1826) η Κατήχησις πολιτική.

Τον πρόλογο υπογράφει ο ίδιος ο εκδότης Ιωσήφ Κιάππε, ο οποίος και τονίζει ότι μέσα από τη μελέτη αυτού έργου οι αγωνιζόμενοι Έλληνες θα μάθουν «όσα ως πολίται ελεύθεροι χρεωστούν να εξεύρουν». Γι’ αυτό και τους προτρέπει να το εντάξουν στο σχολικό πρόγραμμα.

Το κείμενο είναι γραμμένο με τη μέθοδο των ερωταποκρίσεων, ακριβώς για να γίνει πιο κατανοητό το περιεχόμενό του. Ο συγγραφέας εξηγεί σπουδαίες έννοιες του Δικαίου και της Πολιτικής και αναλύει σοβαρά κοινωνικοπολιτικά ζητήματα, ενώ επιχειρηματολογεί πειστικά υπέρ των απόψεών του: δικαιολογεί την Επανάσταση των Ελλήνων εναντίον των Οθωμανών, εξηγεί γιατί χρειάζεται η θρησκευτική ανοχή στο υπό ίδρυση ελληνικό κράτος, διευκρινίζει τη διαφορά μεταξύ απόλυτης και σχετικής ανεξαρτησίας και αναλύει τις σχέσεις μεταξύ των εθνών, απαριθμεί τις δικαιοδοσίες της εκτελεστικής, της νομοθετικής και της δικαστικής εξουσίας καθώς και τα δικαιώματα και τα καθήκοντα των πολιτών, οριοθετεί το ρόλο των στρατιωτικών και αναλύει ζητήματα δικαίου του πολέμου. Βάση του είναι οι αρχές και οι διακηρύξεις του Διαφωτισμού. Στην πραγματικότητα πρόκειται για ένα εγχειρίδιο Αγωγής του Πολίτη. – Το βιβλίο απόκειται στην Ιακωβάτειο Βιβλιοθήκη.

 

Πέτρος Πετράτος

Φιλόλογος, Δρ Ιστορίας

 

 

 

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΟΜΑΡΧΙΑ

H «Ελληνική Νομαρχία, ήτοι λόγος περί Ελευθερίας … συντεθείς τε και τύποις εκδοθείς ιδίοις αναλώμασι προς ωφέλειαν των Ελλήνων παρά Ανωνύμου του Έλληνος» εκδόθηκε το 1806 στην Ιταλία. Το βιβλίο είναι από το συγγραφέα του αφιερωμένο στον Ρήγα. Κυκλοφόρησε ευρύτατα στον οθωμανοκρατούμενο ελληνικό χώρο.

Μετά την πρώτη έκδοση του 1806 χρειάστηκε να περάσει ενάμισης σχεδόν αιώνας, για να επανεκδοθεί το έργο το 1948 σε πρόχειρη έκδοση από τον Ν. Τωμαδάκη και το 1949  σε σχολιασμένη  και τον Γ. Βαλέτα. Ο τελευταίος προχώρησε σε τρίτη, βελτιωμένη, έκδοση το 1957, την οποία βλέπουμε στη φωτογραφία.

Ο συγγραφέας του για λόγους προφανώς συνωμοτικούς διατήρησε την ανωνυμία του και υπέγραψε ως «Ανώνυμος ο Έλλην». Μέχρι σήμερα οι μελετητές δεν έχουν συμφωνήσει στο όνομα του συγγραφέα του έργου. Έχουν, βέβαια, προταθεί διάφορα ονόματα, όπως ο έμπορος από τα Γιάννενα Σπυρίδων Σπάχος, ο Δάσκαλος του Γένους Αθανάσιος Ψαλλίδας, ο ιατροφιλόσοφος από τα Γιάννενα Μιχαήλ Χρησταρής, ο Κορίνθιος λόγιος Γεώργιος Καλαράς, ο Κερκυραίος λόγιος γιατρός Ιωάννης Πασχάλης Δονάς κ.ά., ενώ έχει διατυπωθεί και η άποψη να έχει γραφτεί το έργο αυτό συλλογικά, από ομάδα δηλαδή επαναστατών-φίλων του Ρήγα.

Πρόκειται για ένα επαναστατικό μανιφέστο του Νεοελληνικού Διαφωτισμού και μάλιστα της ριζοσπαστικής του πτέρυγας. Καλεί τους υπόδουλους Έλληνες να προχωρήσουν σε επανάσταση εναντίον των Οθωμανών – σε επανάσταση στηριγμένη αποκλειστικά στις δικές τους δυνάμεις, σε επανάσταση που θα κατατείνει στη δημιουργία της Ελληνικής Νομαρχίας, μιας δηλαδή Πολιτείας των Ελλήνων, η οποία θα σέβεται και θα τηρεί τους νόμους, μιας Πολιτείας όπου θα άρχουν οι νόμοι.

Καυτηριάζει την τυραννία και την κοινωνική ανισότητα, κατακρίνει τους προύχοντες, το ιερατείο και τους Φαναριώτες και καλεί τους φιλελεύθερους Έλληνες των παροικιών να επιστρέψουν στη γενέτειρα και να συνδράμουν στον αγώνα της απελευθέρωσης. Περιγράφει την τάση προς την ελευθερία, προς την πολιτική ελευθερία, η οποία πρέπει να διέπει το πολίτευμα του ανεξάρτητου ελληνικού κράτους και είναι δυνατό να πραγματωθεί μέσω της επανάστασης. Εκτιμά, μάλιστα,  ότι οι συνθήκες είναι ώριμες για τον ξεσηκωμό, καθώς ανάμεσα στα άλλα οι Έλληνες διαθέτουν  πολεμιστές άξιους για τον Αγώνα. – Το βιβλίο απόκειται στην Ιακωβάτειο Βιβλιοθήκη.

Πέτρος Πετράτος

Φιλόλογος, Δρ Ιστορίας

 

 

Αγαπητές φίλες, αγαπητοί φίλοι,

Σας καλωσορίζω στην ανανεωμένη ιστοσελίδα της Ιακωβατείου Βιβλιοθήκης.

Επιδίωξή μας είναι να μετατραπεί η ιστοσελίδα μας σε γέφυρα επικοινωνίας και μέσο στήριξης των δραστηριοτήτων της Βιβλιοθήκης μας.

Θέλουμε να καταστεί η Ιακωβάτειος Βιβλιοθήκη στη νέα στέγη της – στο Μουσείο του Ληξουριού – ένας πολυδύναμος χώρος, ζωντανός και δυναμικός, προσβάσιμος στο ευρύ κοινό – σε μικρούς και μεγάλους – χρήσιμος στη μόρφωση και τον πολιτισμό, στην αναζήτηση και την έρευνα, στην ενημέρωση και την πληροφόρηση, συμμέτοχος στα πολιτιστικά δρώμενα της περιοχής και στα ζωτικά κοινωνικά προβλήματα. Γι’ αυτό είναι απαραίτητος ο ανοικτός διάλογος με φορείς και πολίτες και αναγκαίες οι κοινές δραστηριότητες.

Όλοι να στηρίξουμε την Ιακωβατείο Βιβλιοθήκη στο νέο ξεκίνημά της.

Πέτρος Πετράτος
Πρόεδρος του Εφορευτικού Συμβουλίου της Ιακωβατείου Βιβλιοθήκης


ΠΑΡΑΚΛΗΣΗ ΠΡΟΣ ΕΚΔΟΤΕΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

Παρακαλούνται οι εκδότες, οι τυπογράφοι, οι συγγραφείς και γενικότερα οι δημιουργοί, ιδιαίτερα όσοι κατάγονται από την Κεφαλονιά αλλά και από τα Επτάνησα γενικότερα, ανεξάρτητα από τον τόπο και τη γλώσσα δραστηριοποίησης τους, να καταθέτουν δύο (2) αντίτυπα κάθε είδους υλικού στην Ιακωβάτειο Δημόσια Βιβλιοθήκη, σύμφωνα με το Ν. 3140/2003 (ΦΕΚ 141/10-06-2003), τον Κανονισμό Λειτουργίας Δημόσιων Βιβλιοθηκών (ΦΕΚ 1173/20-08-2003) και την Υ.Α. 190/24-03-2009 (ΦΕΚ 637/06-04-2009).

Η Βιβλιοθήκη μας, αφού παραλάβει τα έργα, θα τα καταγράφει στο βιβλιοθηκονομικό πρόγραμμα ΑΒΕΚΤ και θα γνωστοποιεί στους δημιουργούς τη λήψη των έργων τους. Έτσι, τα έργα τους θα είναι προσβάσιμα στον κάθε φιλαναγνώστη και ερευνητή/μελετητή, ενώ τα πνευματικά δικαιώματα θα παραμένουν στους δημιουργούς των έργων, σύμφωνα με το Ν. 2121/1993 και τις εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις, καθώς η Ιακωβάτειος Δημόσια Βιβλιοθήκη δεσμεύεται να μη δημοσιεύει σε έντυπη ή ηλεκτρονική μορφή τα κείμενα που λαμβάνει.

Από το Εφορευτικό Συμβούλιο της Ιακωβατείου Δημόσιας Βιβλιοθήκης

 

ΑΡΧΙΚΗ